Harmonia w muzyce czyli skale i gamy

Czym jest harmonia? Jako zjawisko jest to coś, co trudno poddaje się definicji, aczkolwiek w teorii muzyki harmonia definiowana jest jako współbrzmienie dźwięków. Innymi słowy niezależnie od rodzaju kompozycji da się w niej zaobserwować przede wszystkim cechy harmoniczne. Podstawą harmonii są skale i gamy czyli pewien sformalizowany porządek dźwięków, na których opiera się muzyka i kompozycje. Doskonałym przykładem na zobrazowanie zjawiska harmonii są gitarowe akordy, czyli grupy współbrzmiących, dopasowanych i zgranych ze sobą dźwięków. Zgodnie z zasadami harmonii akordy tworzy się z dźwięków w ramach jednej gamy, w przeciwnym wypadku trudno mówić o przyjaznym dla ucha, harmonijnym brzmieniu.

Skoro muzyka opiera się na harmonii i ściśle sformalizowanych zasadach grupowania dźwięków jakimi są skale i gamy wypadałoby przedstawić różnicę pomiędzy jedną i drugą grupą.

Skale są to ściśle określone dźwięki uporządkowane wg częstotliwości. Podstawowe skale muzyczne składają się z siedmiu dźwięków, np. skala jońska to znana nam wszystkim gama durowa z kolejnymi dźwiękami: c, d, e, f, g, a, h, c. Skalę określają pewne wartości techniczne czyli np. odległości między nutami, tzw. interwały. Natomiast gamy możemy tworzyć dowolnie. Podstawową cechą gamy jest bowiem to, że budujemy ją z kolejnych, następujących po sobie dźwięków zaczynając od dźwięku dowolnie przez nas wybranego.

Na gamach i skalach opierają się akordy. Możemy je tworzyć niemal dowolnie w obrębie poszczególnych zakresów tj. skal i gam. W przypadku gitary zaobserwujemy to zjawisko grając jeden i ten sam akord przy pomocy różnych chwytów na gitarę.